Bozo Vukcević i Ivan Vuković o Orlovićima

Bozo Vukcevic o Orlovićima:
http://www.montenet.org/2002/bozo.html

Istorijski Institut Crne Gore, Risto Kovijanic: POMENI CRNOGORSKIH PLEMENA U KOTORSKIM SPOMENICIMA ( XIV-XVI vijek), knjiga I, Cetinje 1963. str. 151.

2. - Bajice Pominju se prvi put u poveljama Ivana Crnojevica 1485. i 1489. godine ( Baice). ...

1. - Orlovici. Tudor Nenojev Ivanovic sa Cetinja ( Thudor Nenoe Ivanovich de Cetinje) zaduzio se u Kotoru, 1. septembra 1440, kod Luke Pautinova 14 perpera i 10 1/2 grosa za pancir ... Ovaj dokumenat je dragocjen. Otkriva najstarijega pretka pet Martinovica iz "Gorskog vijenca", Ivana, savremenika Orlovica Pavla, Obilica i Kneza Lazara. Ivan je po svojim godinama mogao biti ucesnik u kosovskom boju. Otkriva njegovog sina Nenoja, do kojega dopire porodicno predanje. Unuk Ivana Orlovica nabavlja pancir u Kotoru pomocu Luke Pautinova, kod kojega je kci kneza Lazara, Jelena, majka Balse III, ostavila svoje blago. str 152. O porijeklu Martinovica, odnosno rodu Orlovica, Erdeljanovic je zabiljezio nekolike verzije narodnog predanja, - bajicku, cucko-ceklicku i zagaracku. ...
str. 152. Pored Nenoja ( sa sinovima ), u Bajice su dosli i drugi "iz velike grupe srodnika koji su bili doselili iz Caradja u Crnu Goru". ...
str 153. Ovo kretanje Orlovica narodno predanje vezuje za pad Hercegovine ( 1482) ... kretanje ovih rodova pocelo je mnogo ranije, uskoro poslije kosovskog poraza, a njihovo povlacenje u zetska brda svakako prije prvog pada Srbije pod Turke ( 1439). U to vrijeme Tudor Nenoja Ivanova vec je u Bajicama. ...
Na celu bajickih doseljenika stojao je Nenoje, koji je u ime svoga sela stavljao granicne znake. Neosporno, to je bio Nenoje Ivanov Orlovic, jer je sa njegovim doseljavanjem i negovih srodnika nastalo novo stanje u Bajicama, prije Ivana Crnojevica. U prilog toga govore i drugi mjesni nazivi u Bajicama kao: Orlovici, Orlovica dolina, Orlovica lazina, Orlovica kuca, Orlovica bastina ...
str. 154. Medjutim, Nenoje Ivanov zivio je oko 1410, a njegov otac, Ivan, mogao je biti brat, sinovac ili sin Orlovica Pavla....

NAPOMENA: Uzeo sam samo kratki izvod iz knjige dr. Erdeljanovica. Jasno je da je u njegovo vrijeme kulturni genocid nad brojnim Orlovicima u Katunskoj nahiji bio izveden u potpunosti, tj. dislocirano njihovo porijeklo u ( 1477. g. nepostojecem ) Caradju ispod Orline u dno Gacka. Dr. Erdeljanovic je sigurno vjerodostojno prenio narodno predanje. Reklo bi se da je ono od ranije bilo modifikovano iz tadasnjih politickih razloga. Tome je islo u prilog i rano nestajanje Bogdanovica - Nikolica ( v. Bolevica ) sa Njegusa. Medjutim, sa srodnim ljesanskim bratstvima stvar zatiranja traga je isla mnogo teze. Dokumentovani su neki sukobi ovih brojnih i u novije vrijeme skolovanih bratstava Ljesanske nahije i Stare Crne Gore, sa dinastijom Petrovica. Navescu kao primjer incident na Sinjac, koji je po predanju imao direktnog odjeka u "Gorskom vijencu". Otomanski arhivi posebno a djelimicno i latinski su ostali vani mogucnosti veciih modifikovanja ali i dosta nepoznati, neobradjeni. U gornjem defteru nema jasnog pomena Caradju niti Orlini kod Gacka kao ni bilo koga pokazatelja postojanja Orlovica na tom terenu neposredno prije pada Hercegovine pod Turke, kao ni kasnije kada je defter nastao. Ali to ne znaci da nije bilo nekih docnijih migracija. Risto Kovijanic je pregledao svu dostupnu kotorsku arhivu i selektivno prenio dosta dragocjenih podataka. Odredio je, kao sto se iz gornjih navoda vidi, mnogo blize vremenski dolazak Orlovica na Cetinje. Kada se pazljivo prouce njegovi radovi primjecuje se da je i on vrsio odredjenu neopravdanu selekciju, tj izostavio neka imena i dokumenta koja su drugi autori pomenuli. Reklo bi se da je, nezavisno od toga, ostavio povrsno obradjenim gornje pitanje odakle su se doselili Orlovici. Odakle su bili vjerovatno odredjuje blize i pitanje ko su bili. Navescu ovdje jedno predanje koje sam ja cuo: "Svi smo mi od jednoga". Misli se na porijeklo brojnih srodnih bratstava Stare Crne Gore. Ko je taj "jedan"? Po meni to bi trebao da bude Stanislav Nemanjic ( kredit A. Jovicevicu ) sa svojim sinovima, kefalijama Nikolom i Djurdjem. Tako bi lokalitete vezane za mjesta boravka Orlovica trebalo traziti u cenzurisanim "od stranah makedonskih": Skoplju, Radovisu i u drzavi Mrnjavcevica kod Prilepa. Nadam se da ce mladje generacije koje se sada radjaju dati tacan odgovor na ovo pitanje i staviti tacku na dio lazne istorije Crne Gore. ...

http://www.montenet.org/2003/bozo5.html

3. Rodoslov Vukcevica Prema mojoj studiji koja je jos uvijek u toku, Drasko kao i njegovo potomstvo Vukcevici, a time i jos oko 100 danas poznatih i nama vjerovatno srodnih prezimena u Crnoj Gori, ukupno mozda vise od 50 hiljada danas zivih ljudi u Crnoj Gori, Srbiji i svijetu, ima, ukratko, sledece porijeklo: pocev u osvit istorije od prvih vladara, kraljeva Dardanije, preko Koste Zelenoga i Svete Jelene tj. kraljeva Jorka u Britaniji, preko Cara Konstantina i njegove sestre Konstante po tankoj zenskoj krvi, a preko Julija Likinija imperatora, od Julija Filipa imperatora po muskoj liniji, preko oko 25 potvrdjenih predaka dinastije Nemanjica, zatim kralja Radoslava, unuka mu Stanislava Nemanjica, preko velikog vojvode Nikole Stanjevica, preko njegova sina Volka, pa nadalje preko Todora, Pavla i Ivana Orlovica i njihovih brojnih bliskih rodjaka i potomaka, preko Nikole tj. Nikse Pavlovog ( “Arcilupisa” ) Stanjevica pa sve do danasnjih dana vodi porijeklo tih srodnih bratstava. Dakle, sa ukupno oko 65 generacija, sa prekidom od oko 10 generacija, bice to, ako Bog da, jedan od najspektakularnijih rodoslova ikada napisanih, posebno na nasem srpskom etnickom prostoru. ....

http://www.montenet.org/2002/bozo6.htm

Conte Milia Otbiele oba puta upisan indenticno zasigurno je iz poznate vojvodske kuce Milica iz Bjelica a koji su prema njihovome predanju direktni potomci Pavla Orlovica. Njihovi rodjaci Stanjevici doseljeni iz Stanjevica iz Ljeskopolja su poznati kao potomci Andrije s jedne strane a dalje potomci Velikoga Vojvode Nikole Stanjevica, kefalije, s druge strane. Nije onda tesko zakljuciti da je doticni Andrija bio Stanjevic kao i da su brojni potomci Pavla i Ivana Orlovica isto svojim dalekim porijeklom Stanjevici. Dakle, Stanislav Nemanjic je taj “jedan” od koga je po predanju danas u Crnoj Gori, Srbiji i po svijetu vise od 100 prezimena. No, da se vratim porijeklu Milica u Bjelice. Jasno je da je njihovo prezime Milic starije nego sto je zapisano u njihovom predanju. Ovaj dokumenat to direktno potvrdjuje ali nije jedini. Ako se pogledaju defteri iz 1520. i 1523. g. na Cetinje cemo naci potomke Milica Niksica, to su Ratko, Vulica i Rasko Milic. 1520. godine pored njih su upisani njima srodni Orlovici, Radko i Radic Todora Nenojeva Ivanovica Orlovica kao i nekoliko Stjepanovih sinova. Ova tri brata Milica su, izgleda, izbjegli sa Djurdjem Crnojevicem “na more “ 1496. g. i vjerovatno se iskrcali u Zadar. Tako u defteru 1523. g. njihove bastine drzi Radic Tinovoj. Njihov povratak u Bjelice je poslije 1523. g. a prije 1570. g. jer tamo u defteru TD 499 nalazimo tri Milica. To su Raic i Radan Milic u Predisu i Rasko Milic u Resni. ....

Ivan Vuković o Orlovićima, Ko su zapravo "Orlovići"?:

Nema nigde kod nas ( akcenat na Rašku sa Makedonijom i Zetu sa Sev. Albanijom-zemlje Nemanjića ) „Orlovića“ u srednjem veku da se tako prezivaju
( ovde izuzimam neke primere što se pominju na zapadu nekad nam jedinstvene države – ti Orlovići ili Orlovčići nemaju nikakve veze sa ovim što ću vam izneti ).
Ne stoji izmišljotina o vojvodi Vuku Crnogorcu nazvanom „Orle“ po Orlovom gradu u Užicu koji je svi znamo zvan Soko grad a ne Orlov grad ili po nekom tamo drugom Soko gradu. Vojvoda Vuk Crnogorac ( Crnogorac po Skopskoj Crnoj Gori ), pominje se u istoriji kao veliki vojvoda Vukša. Njegov sin vojvoda „Pavle Orlović“ nigde se ne pominje u istorijskim izvorima, bar ne pod tim imenom i prezimenom.
Drugo su narodne epske pesme i narodna legenda i predanje. To danas malo da ima veze sa realnim stanjem stvari. Ne dolazi u obzir nikakva Kosovka Devojka ni slične pretpostavke. Treba se bazirati na proverene istorijske izvore.
Npr. knjige: „Actes De Chilandar“, Ljubomir Stojanović, „Stari Srpski zapisi i natpisi“, knjiga I i II, „Monumenta Srebica I“, Monumenta Serbica II“, Miloš Milojević, „Putopisi dela prave Stare Srbije“, knjige I, II, III, Pavel Josef Šafarik, „Pamatky drevnniho pismenictvi Jihoslovanuv“. Treba se bazirati i na stare arhive: Dubrovnik, Kotor, Venecija, kao i na turske deftere i druge popise stanovništva.
Izmišljotina je i priča o doseljavanju „Pavla Orlovića“ ili njegove braće u Čarađe u Hercegovini.
U Hercegovini, oko Gacka, nije bilo u srednjem veku ni pomena od sela Čarađa a kamoli „Orlovića“. Treba pogledati objavljan Turski Defter Hercegovine iz 1477 god. od Branislava Đurđeva. Tu se zapravo vidi čega nema o „Orlovićima“. Nema ni Čarađa. Takođe treba pogledati i knjige vrsnih poznavaoca stare Hercegovine a to su Dedijer i Novak Mandić. I tu se može videti da nema „Orlovića“ u Hercegovini. Posebno ističem knjigu Novaka Mandića, „Srpske porodice vojvodstva Svetog Save“, Gacko 2000 godine. knjiga je rađena na osnovu proučavanja dubrovačkih arhiva. Popisana je sva moguća, i sitna i krupna, vlastela kao i obični narod Hercegovine od 12. do do kraja 15. veka. Svako ko je ikada nešto kupio, prodao, trgovao, bio svedok i sl. Opet nema nigde „Orlovića“! a po nekima,trebalo bi ih biti. Pitam se, gde su?
Sve je ovo poteklo od Jovana Erdeljanovića i Andrije Luburića i nešto pre njih
( razume se, oni su samo pisali narodno predanje. Ali narod je izgleda zaboravio svoje daleko poreklo ).
Narod je mogao znati do 200 – 300 god. nepogrešivo svoje poreklo ali čim se zalazilo u duboku prošlost 400 – 500 pa i 600 i više godina dolazi do problema, što je i normalno. Možda nekima nije ni odgovaralo da se priča o „Orlovićima“, ko su oni zapravo.
Jednom kada je napisana netačna priča o „Orlovićima“ počeli su je drugi pisci i autori prepričavati. Stvorila se jedna priča i jedan krug u koji su svi uleteli. Začarani krug, rekao bih.
Vojvoda Vuk ili Vukša je zvan „Orle“ zbog Orla koji je nosio na štitu i grudima.
Tada Orlove kao simbole nije mogao nositi svako. Samo pripadnici loze Nemanjića ili retki pojedinci koji su bili u srodstvu sa vladajućom kućom.
Nema oupšte pomena Orlovića u srednjem veku ( akcenat na Rašku sa Makedonijom i Zetu ).
Zašto? Pa „Orlovići“ nisu „Orlovići“. Oni su Jovani-Nemanjići-Orlovi Krilati.
„Orlovići“, to je samo sinonim za nešto sasvim drugo. Pogledajte šta.
Idem redom, ukratko:
„Orlovići“ su potomci vladajuće loze Nemanjića. I ne samo tadašnji srednjovekovni „Orlovići“ nego i više od polovine tadašnje Srpske vlastele.
Kralj Stefan Prvovenčani imao je sinove: Kralja Radoslava, kralja Vladislava, Uroša I i Predislava ( Sava II ). neki od njih se pominju kao Krilati Orlovi, zato što su na grudima i štitovima nosili Orlove sa raširenim krilima.
To je, da kažem, prvi pomen „Orlovića“. mada se oni kao rod obrazuju kasnije. Kralj Radoslav je bio na vlasti do 1234 god. tada ga Kralj Vladislav zbacuje sa prestola. Radoslav beži u Dubrovnik, kasnije u Drač.
Tamo u Draču ga žena Ana Anđeo Dukeni napušta i odlazi sa jednim franačkim vitezom ( ovo uzimam kao uslovno – nesigurni su podaci od Teodosija i Domentijana, pogotovo kad se uporede sa drugim izvorima ).
Kralj Radoslav sav skrhan vraća se u Rašku, Sveti Sava ga miri sa kraljem Vladislavom. Radoslav se oko proleća 1234 god. zamonašio i dobio monaško ime JOVAN. Zamonašio ga je stric Sava. Dobija na upravu delove Zete i Sev. Albanije.
„Sveti Sava zamonašio kralja Radoslava!
Sam čin zamonašenja je po Teodosiju urađen zbog toga što je Sava želeo da na neki način zaštiti Radoslava od osvete njegovog brata Vladislava. "A hoteći zaustaviti bratovljevo neprijateljstvo protiv njega, ukrasi ga anđelskim i inočkim obrazom, nazvavši ga Jovan monah umesto Radoslav" (Teodosije). Radoslav je poživeo još nekoliko godina i umro (godina se ne zna, ali je bila nakon 1235.), a sahranjen je u Studenici“.
Zašto Jovan?
Kult Sv. Jovana je bio u zamahu u Raškoj, pogotovo od vremena kada je
Sv. Sava doneo ruku Jovana Krstitelja iz svete zemlje i darovao je svome bratu Stefanu Prvovenčanom kao izuzetnu relikviju. Ali i kult Jovana Bogoslova i Evangeliste je bio jak kult. Setimo se kako je Sv. Sava u Svetoj Zemlji kupio kuću Jovana Bogoslova gde se odigrala i tajna večera. Tu je Sv. Sava podigao crkvu i posvetio je Sv. Jovanu. To je sve kupljeno od novaca kralja Radoslava.
„Sveti Sava je sa svojih putovanja doneo u Srbiju relikvije: Desnicu svetoga Jovana, danas se čuva u Sijeni, Česnicu-delić Časnoga krsta i Čudotvorno žezlo, čuva se u manastiru Sv.Trojca kod Pljevelja.Sa Svetim Savom jača kult svetoga Jovana u Raškoj. Čak podiže Manastir svetog Jovana u Svetoj zemlji, i to od blaga kralja Radoslava... "Kralj Radoslav dade mu da sa sobom ponese veliki tovar zlata i srebra, a dao bi i sav dom svoj da je sveti hteo uzeti" (Teodosije). Na prvom putovanju u Jerusalim, sveti Sava kupio je kuću Jovana Bogoslova. U ovoj kući je Soba tajne večere - odaja u kojoj je Gospod apostolima oprao noge, a zatim, na poslednjoj večeri, ustanovio Euharistiju Svetu tajnu pričešća. U ovoj kući Gospod se posle Vaskrsenja, javio apostolima... Ispod ove sobe, u istoj kući je i Davidov grob. Kuću je sveti Sava kupio od Saracena. Tu je sazidao crkvu svetog Jovana, odlažući povratak kući sve dok crkva nije bila završena. Crkva i kuća su, u potonjim krstaškim ratovima –porušeni... Crkvu i kuću Svetog Jovana Bogoslova, sveti Sava daće kao metoh lavri Svetog Save Osvećenog“...
Jovan Evangelista se u crkvi prikazuje i kao Orao krilati. Sv. Marko kao Lav krilati,
Sv. Luka kao Vo i Sv. Mateja sa krilima-anđeo.
Znači: JOVAN= Orao.
Kralj Radoslav je imao sina Dragoša ili Dragoslava ( ovo nećete naći nigde zabeleženo u istoriji ). Dragoslav je bio veliki župan i veliki kaznac na dvoru kralja Uroša I, kralja Dragutina i Milutina.
Pogledajte u knjizi „Istorija Jugoslavije“, Vladimir Ćorović, Fototipsko izdanje iz 1933 god., prosveta Beograd 1989 godina, A možda ima i na netu “Istorija Srba“isto Ćorović:U ratu između Raškog krlja Milutina i Bugarskog kneza Šišmana ( Vidinski gospodar ) 1290 godine, Srbi su porazili Bugare. Uslove mira diktirao je kralj Milutin. Kao jemstvo za taj mir imalo je biti brak Šišmanov sa ćerkom velikog Srpskog župana Dragoša i kasnije brak Šišmanova sina sa Milutinovom ćerkom Anom ( Neda ).
Pa zar bi ugovarali mir sa brakom nekog tamo običnog vlastelina ili sa jednim Nemanjićem.
Dragoslav je imao sina Stanišu, Stanislava –Stana i ćerku Anu ( nazvana po babi Ani Dukeni ).
Stanislav – Stan je bio protovestijar kod kralja Milutina i kralja Stefana Dečanskog. Imao je sinove velikog vojvodu Nikolu Stanjevića i Đurđa – Grgura Stanjevića kao i četiri ćerke ( jedna je bila udata za župana Pribila kod manastira Dobrun. Imala je sinove Stefana i Petra-kasniji monah Jovan. Ostale tri ćerke su bile monahinje u Zeti, na Skadarskom Jezeru ).
Vojvoda Vuk Crnogorac „Orle“ je bio sin ili Nikole ili Đurđa. Ja bih rekao Đurđa ili Grgura, kako se još nazivao. Veliki vojvoda Nikola Stanjević je bio najveći srpski diplomata za vreme cara Dušana i najobrazovanija ličnost u Srba posle velikog humskog kneza Miroslava i Sv. Save. Bio je velmoža u Makedoniji
( Radoviš, Stumica i jedno vreme načelnik carskog grada Skoplja ).
Đurađ-Grgur Stanjević ili Jovan ( svejedno je ) bio je veliki čelnik na srpskom dvoru i komandovao je nekom vrstom stajaće vojske. Pa zar bi dali nekom drugom vlastelinu moć da komanduje stajaćom vojskom a ne jednom Nemanjiću.
Bio je uvek uz cara. Kasnje se nalazi uz caricu Jelenu posle Dušanove smrti. Imao je posede oko grada Sera u Makedoniji
Pogledajte i titule:
Veliki župan, veliki kaznac, veliki vojvoda, veliki čelnik. To su titule koje su isprva davane samo pripadnicima vladajuće kuće tj. Nemanjićima.
Veliki vojvoda Vukša – Vuk Crnogorac „Orle“ je imao sinove Vojvodu Pavla ( koji se tada nije pisao kao „Orlović“ ) i čelnika – vojvodu Radoslava – Radiča..
Za raseljavanje „Orlovića“ sa svojih poseda u Makedoniji može se uslovno uzeti godina Maričke bitke 1371. ili možda i događaj kao što je krunisanje i uzurpiranje vlasti od kralja Vukašina Mrnjavčevića 1365 god.
„Orlovići“ se sele preko Sev. Albanije i tadašnjih srpskih oaza-Sclavinija oko Skadra i Lješa u Zetu. Verovatno na svoje stare posede koje je još dobio kralj Radoslav od brata kralja Vladislava.
Zato nalazimo u knjizi kod Kovijanića 1440 god. na Cetinju Tudora Nenoeva Ivanovića Orlovića. ( ovo Ivanović možda nije ime đeda nego prezime Iovanović odnosno Iovan što znači Jovan ili Orao – Nemanjić ).
Vojvoda Pavle je imao Nenoja, koji je na Cetinju u prvoj pol. XV veka i kefaliju, kancelara Nikolu,
Knez Šćepan ( Stefan ) Nenojević – sin Tudorov ( možda i brat ) bio je Cetinjski knez a bio je i na dvoru Ivana Crnojevića.
Treba onda pogledati Turski defter Crne Gore iz 1521 i 1523 god. Eto na sred Cetinja „Orlovića“ ( samo ih treba znati pronaći ) sa knezom Vlatkom, sinom kneza Šćepana Nenoevića.
Eto „Orlovića“ = Jovana na sred Cetinja a ne u Čarađu ili u Gacku u Hercegovini. Tamo su kasnije doseljavali pripadnici Orlovića. Iz Zete kasnije Stare Crne Gore prema Hercegovini, Bosni i u Liku i Dalmaciju.
U srpskom jeziku nije postojalo slovi J do reforme Vuka Karadžića. Isto se pisalo kao IO ili IW.
„Orlovići“ to su Jovani-Ivani ili Nemanjići-Vukanovići svejedno je.
Oni nastaju ( ova grana Nemanjića ) posle 1234 godine. i to je cela priča.